سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

25

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

است لاجرم حكم اين باب كه عهده‌دار شدن عاقله باشد بر آن مترتّب مىگردد . حال اگر اين فعل را از قاعده مزبور خارج و داخل در قاعده سبب بنمائيم با كلّيت و اطراد قاعده جنايت مخالفت نموده و از آن اغماض كرده‌ايم از اينرو رفع يد از عموميّت قاعده بدون وجه بوده لاجرم لازمست آن را در تحت قاعده جنايت قرار داده و به حكم آن عمل كنيم . قوله : لانّه مخطى : ضمير در [ لانّه ] به نائم راجعست . قوله : فيكون خطاء محضا : ضمير در [ يكون ] به فعل شخص خواب راجع است . قوله : انّه يضمنه فى ما له : ضمير در [ انّه ] و [ ما له ] به نائم راجع مىباشد و ضمير منصوبى در [ يضمنه ] به [ ما يجنيه ] عود مىكند . قوله : جعلا له من باب الاسباب : ضمير در [ له ] به ما يجنى النّائم راجعست . متن : و حامل المتاع يضمن لو أصاب به إنسانا في ماله أما أصل الضمان فلاستناد تلفه إلى فعله ، و أما كونه في ماله فلقصده الفعل الذي هو سبب الجناية و يشكل إذا لم يقصد الفعل بالمجني عليه . فإنه حينئذ يكون خطأ محضا كما مر ، إلا أنهم أطلقوا الحكم هنا . فرع ضامن بودن حامل متاع جنايتى را كه بر ديگرى وارد كرده شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : كسى كه متاعى را بدوش دارد اگر بواسطه آن بانسانى مصيبتى وارد نمايد ضامن بوده كه مىبايد از مال خويش آن را بپردازد .